Boeing Vertol:
Boeing Vertol, een Amerikaanse vliegtuig- en helikopterfabrikant, produceerde in de jaren 70 een reeks spoor- en sneltramvoertuigen. Het bedrijf wilde hiermee de overstap maken naar civiele markten na de Vietnamoorlog. Hoewel het project met veel optimisme begon, staan de voertuigen in de spoorweggeschiedenis bekend om hun innovatieve maar uiterst storingsgevoelige techniek.
Geschiedenis:
Aan het begin van de jaren 70 nam de militaire vraag naar helikopters (zoals de bekende CH-47 Chinook) sterk af. De Amerikaanse overheid stimuleerde defensiebedrijven om hun kennis in te zetten voor publiek transport. Onder regie van de Urban Mass Transportation Administration (UMTA) kreeg Boeing Vertol de opdracht om een gestandaardiseerde, moderne sneltram te ontwikkelen voor Amerikaanse steden.
Belangrijkste Modellen:
Boeing Vertol heeft in hoofdzaak twee productiemodellen en een aantal testvoertuigen gebouwd:
US Standard Light Rail Vehicle (SLRV)
Dit model is het meest iconische en beruchte voertuig van de fabrikant. Het was bedoeld als de universele opvolger van de verouderde PCC-trams in de Verenigde Staten.
Chicago Transit Authority (CTA) 2400-Series
In tegenstelling tot de SLRV was dit een zwaar metrovoertuig (“Rapid Transit Car”) dat specifiek voor het metronetwerk van Chicago werd gebouwd.
- Kenmerken: Gemaakt van roestvrij staal met herkenbare glasvezel neuzen.
- Resultaat: Deze serie was wél een groot succes. Omdat de CTA de specificaties grotendeels zelf bepaalde, bleven deze treinen bijna 40 jaar betrouwbaar in dienst (van 1976 tot 2015).
State-of-the-Art Car (SOAC)
Twee prototype-metrotreinen die door de Amerikaanse overheid werden gefinancierd om de allernieuwste technologieën te testen. Ze maakten een demonstratietour langs steden zoals New York, Chicago en Philadelphia.
De Technische Problemen en Kritiek
Het SLRV-project wordt binnen de transportwereld vaak gezien als een schoolvoorbeeld van mislukte innovatie door politieke compromissen.
- Te veel compromissen: Boston en San Francisco hadden compleet verschillende spoorwensen. De poging om één voertuig te bouwen dat aan beide eisen voldeed, leidde tot een té complex ontwerp.
- Mechanische mankementen: De treinen ontspoorden regelmatig op krappe bogen, de deuren blokkeerden constant en de airconditioning viel vaak uit.
- Kortstondige inzet: Vanwege de hoge onderhoudskosten en de onbetrouwbaarheid begonnen steden de trams al snel vroegtijdig te vervangen door buitenlandse alternatieven. In 2007 reed de allerlaatste Boeing SLRV in Boston in de reguliere dienst.
Erfenis en Huidige Status
Hoewel het avontuur in de spoorwegsector voor Boeing Vertol na deze modellen snel ten einde liep, heeft het project wel de weg vrijgemaakt voor de moderne Light Rail-systemen in Noord-Amerika. Vandaag de dag zijn de overgebleven SLRV-trams en CTA-metro’s te bezichtigen in diverse Amerikaanse transportmusea, zoals het Seashore Trolley Museum en het Western Railway Museum.